بررسی مدارس مذهبی

نمایش نتایج: از 1 به 2 از 2

موضوع: بررسی مدارس مذهبی

  1. Top | #1

    تاریخ عضویت
    26.01.2011
    عنوان کاربر
    مدیر ارشد سایت
    ميانگين پست در روز
    0.90
    نوشته ها
    1,928
    تشکر ها
    7,211
    از این کاربر 6,834 بار در 1,763 ارسال تشکر شده است.
    سیستم عامل و مرورگر

    بررسی مدارس مذهبی

    تعداد قابل توجهی ازبناهای تاریخی ایران وازجمله ازتعدادی ازبهترین آنها به مراکزآموزشی ومدارس اختصاص دارد واین گویای جایگاه مهمی است که آموزش ومدرسه سازی درفرهنگ اسلامی ایران داشته است .
    ازمدارس ایران قبل از اسلام مدارک مستندی که بر اساس آن بتوان آن ها را مورد مطالعه و مقایسه قرار داد برجای نمانده است ، لیکن شواهد ومدارک مختلف وجود چنین مراکزی را تایید می کند. پیدایش چنین مراکزی را درایران شاید بتوان به هزاره ی سوم ق. م وشکل گیری دولت ایلام و خط ایلامی مربوط دانست . تشکیل حکومت در یک قلمرو نسبتا گسترده و وجود ارتباطات گسترده سیاسی وتجاری که از یک طرف با شبه جزیره ی هند و از طرف دیگر با بین النحرین برقرار بوده ، لزوم استفاده از خط ، دبیران کار آزموده ، کارگزاران آموزش دیده و ... را ضروری می ساخت ، چنین روندی پیش از این در بین النحرین طی شده و مراکزی برای آموزش و تعلیم این دسته از افراد ترتیب یافته بود . بعد از ایلامی ها که در نیمه اول هزاره اول ق . م توسط امپراتوری آشور ساقط شدند ، امپراتوری هخامنشی در گستره وسیعی به قدرت رسید و وارث تجارب و تمدن ارزشمند اقوام ساکن در ایران ، بین النحرین و آسیای صغیر شد و نیز از تجارب و تمدن ، مصر ، یونان و هند سود جست . گستردگی این امپراتوری و سیستم تقریبا متمرکز اداره آن ، وجود مراکز آموزشی را در زمینه های مختلف ضروری می ساخت ، در این راه تجارب ارزشمند بین النحرین و ایلام زمینه مناسبی را فراهم ساخته بود . متاسفانه از مراکز آموزشی دوره هخامنشی و نیز اشکانی اطلاعاتی در دست نداریم . روند طی شده در دوره هخامنشی و اشکانی ، در دوره ساسانی تحولات مثبتی پزیرفته و منجر به تاسیس مراکز مهم علمی و بزرگی چون دانشگاه جندی شاپور شد که در زمینه های مختلف علمی (پزشکی ، فلسفه ، ادبیات ، شیمی و ...) فعالیت داشته است . متاسفانه در دوره ساسانی آموزش و فعالیت های علمی در انحصار طبقات حاکم جامعه قرار داشته و از همین رو تاثیر این نظام آموزشی در جامعه ساسانی محدود بود .
    علم و آموزش آن هر چند در ایران باستان از مقام برجسته ای برخوردار بود اما با جایگاه آن در آموزه های اصیل اسلامی بر خواسته از قران ، نهج البلاغه و سنت پیامبر و امامان قابل مقایسه نیست . علم و عالم در این آموزه ها مقامی بسیار برجسته و شاخص دارد و همین مقام است که منجر به تحولات عظیم علمی سده های سوم تا پنجم هجری میگردد

    [دسترسی به لینک ها فقط برای اعضای انجمن امکان پذیر می باشد . همین حالا ثبت نام کنید]



  2. # ADS
    تبلیغات در مدار
    تاریخ عضویت
    همیشه
    نوشته ها
    بسیاری

     

  3. Top | #2

    تاریخ عضویت
    26.01.2011
    عنوان کاربر
    مدیر ارشد سایت
    ميانگين پست در روز
    0.90
    نوشته ها
    1,928
    تشکر ها
    7,211
    از این کاربر 6,834 بار در 1,763 ارسال تشکر شده است.
    سیستم عامل و مرورگر
    شام به قلمرو اسلام و آشنایی اعراب با میراث ارزشمند علمی این ملل متمدن که اسلام را پزیرفته بودند ، در فضای فکری پیش آمده ، زمینه را برای فعالیت های علمی مناسب دیده و بر تلاش خود افزودند ، بدین ترتیب مراکز سیاسی عراق ، شام و مصر بعد از مدتی به مراکز مهم علمی تبدیل شدند .در ایران با ظهور و قدرت یابی دولت های محلی و ملی و حمایتی که توسط این دولت ها از فعالیت های علمی و دانشمندان صورت می گرفت ، فعالیت های علمی رونق بیشتری پیدا کرد و مراکز مختلف علمی در نقاط مختلف شکل گرفتند . سامانیان ، آل بویه ، علویان طبرستان ، زیاریان از جمله این دولت ها بودند .
    نخستین مرکز مهم علمی که به نظر می رسد از مرکز علمی دوره ساسانی جندی شاپور که تا چند دهه بعد از سقوط آن سلسله نیز به حیات خود ادامه می داده ، الگو برداری شده ، « بیت الحکمه » در بغداد است که در اوایل قرن سوم هجری توسط خلفای عباسی تاسیس گردید . « بیت الحکمه » محل تجمع علما ، دانشمندان ، صنعتگران و مترجمان بوده و کتابخانه و احتمالا رصدخانه ای داشته است . بعد از این تاریخ مراکز علمی متعددی توسط حکام محلی و علما در نقاط مختلف از جمله ایران تاسیس می شوند . با توجه به این که در این مراکز تدریس صورت گرفت اصطلاح مدرسه (جایگاه تدریس) که اسم مکان از ماده درس ، به معنای خواندن است ، را به این دسته از مراکز دادند . همچنین در این دوره امرای فرهنگ دوست ، کتابخانه های وسیعی فراهم آوردند که متاسفانه از آنها تنها یادی بر جای مانده است . از مناطق مهم ایران که فعالیت های علمی در آنها رونق داشت، می توان به نیشابور ، ری ، فارس ، هرات ، بلخ ،آمل و... اشاره کرد . در این میان به نظر می رسد نیشابور موقعیت برجسته تری داشته و از مدارس بیشتری بر خوردار بوده است .
    شرایط مناسب جهت فعالیت های علمی ، منتج به یک دوره طلایی شد که حاصل آن دانشمندان و نوابغی چون ابو علی سینا ، محمد زکریای رازی ، ابو ریحان بیرونی و بسیاری دیگر بودند ؛ از این دیدگاه شاید بتوان این دوره را در طول حیات علمی ایران بی نظیر دانست .
    در متون تاریخی به مدارس ، کتابخانه ها و مرکز علمی زیادی اشاره رفته که متاسفانه گذر زمان و حوادث ناگوار آثاری از آنها برجای نگذاشته است به همین جهت از طرح و شیوه معماری و ساختار آنها اطلاعاتی در دست نیست . در دوره سلجوقی به جهت گستردگی قلمرو وقدرت سیاسی و اقتصادی دولت و نیز ظهور وزیران با کفایت و مدبری چون خواجه نظام الملک ، مدرسه سازی گسترش فوق العاده ای یافت که عمدتا به آموزش علوم دینی می پرداختند . برای هر کدام از این مدارس املاک و اموالی وقف می شد تا درامد آن صرف هزینه مدرسه و پرداخت مستمری به مدرسان و طلاب گردد . از جمله مهمترین این مدرسه ها می توان به مدارس نظامیه اشاره کرد که به همت خواجه نظام الملک در شهر های مختلف از جمله نیشابور ، اصفهان و بغداد ساخته شدند . این مدرسه ها از نظر معماری ، مدرسان و بنیه اقتصادی ، بر دیگر مدارس برتری داشتند . در این دوره به تاسی از خواجه نظام الملک ، بزرگان کشور مدارس دیگری به نام خود تاسیس کردند . علیرغم رونق مدرسه سازی در این دوره ، به جهت تعصبات مذهبی و دوری گزیدن از علوم غیر دینی ، مدارس بی شمار ساخته شده ف رونق علمی چندانی به همراه نداشت . از مشهورترین علمای این دوره می توان به ایو محمد غزالی ، امام الحرمین ابوالمعالی عبد الملک بن الله جوینی و اوحد الدین محمد انوری شاعر و ریاضی دان معروف معاصر سلطان سنجر سلجوقی ، اشاره کرد . در این دوره همچنین اسماعیلیان برای خود مراکز علمی و کتابخانه های مهم ترتیب داده بودند . روند علمی مدرسه سازی دوره سلجوقی در دوره خوارزمشاهیان نیز ادامه یافت و مدرسه ملک زوزن خراسان از یادگار های خوب این دوره است که بقایای آن تا کنون بر جای مانده است .
    یورش ، غارت و ویرانگری های مغولان ، فاجعه بزرگی در حیات اجتماعی ، فرهنگی و سیاسی ایران و عامل نابودی بسیاری از مراکز مهم علمی آن به شمار می آید با این حال در این دوره به همت و تدبیر وزیران ایرانی ، همچون خواجه نصیر الدین طوسی و رشید الدین فضل الله ، مراکز علمی جدیدی تاسیس شدند که به مراتب بر مراکز علمی دوره سلجوقی برتری داشتند ؛ مجموعه علمی رصد خانه مراغه و مراکز علمی ربع رشیدی در تبریز از جمله برجسته ترین کار های این دوره است که به همت دانشمندان مذکور بوده است . ربع رشیدی به صورت یک شهرک علمی طراحی شده بود و به نوشته رشیدالدین فضل الله ، چند صد عالم ، هنرمند ، صنعتگر و چند هزار طلبه ، دانشجو وهنر آموز در آنجا به فعالیت اشتغال داشتند و امکانات وتسهیلات فراوانی برای تدریس ، تحصیل و اقامت در آنجا فراهم شده بود . علاوه بر آذربایجان در نقاط دیگر ایران نیز مراکز مهمی شکل گرفته بودند که از جمله آنها می توان به مدرسه رکنیه در یزد اشاره کرد که در حدود سال 725 هـ . ق (مشتمل بر مدرسه ، رصدخانه ، کتابخانه سه هزار جلدی ، مسجد ، دارالشفا و خانقاه) بنا گردید و موقوفات بسیاری بر آن تعین شد . در دوره تیموری مراکز مهم علمی ایران از رونق افتاده و دانشمندان ، علما ، صنعتگران و هنرمندان معروف به مقر امرای تیموری در سمرقند و هرات کوچ داده شدند و مراکز علمی مهمی در آن نقاط و نیز خراسان شکل گرفتند . از جمله مهمترین مدارس این دوره که امروز در داخل مرزهای جغرافیای سیاسی ایران قرار دارد ، می توان به مدرسه غیاثیه خرگرد (که از نظر معماری و تزئینات شاهکار بی نظیری محسوب می شود) ، مدارس تیموری مجموعه آستان قدس رضوی ، مدارس شاهرخیه بسطام و مدرسه فیروز شاه تربت جام ، اشاره کرد .

    مدرسه سازی در ایران دوره صفویه ، به ویژه با توجه به رسمیت یافتن مذهب تشیع و نیز رونقی که در معماری حادث شد ، گسترش بسیاری یافت و مدارس بسیاری ساخته شدند که عمدتا علوم دینی درآنها آموزش داده می شد . متا سفانه در این دوره کمتر ازپیش به علوم غیر دینی توجه می شد تا حدی که گاه از طرف واقفان و بانیان مدارس ، پرداختن به آنها ممنوع شده بود و این یکی از دلایل مهمی است که چرا تعداد بسیار مدارس ، مدرسان و طلاب و امکانات مناسب فراهم شده در این دوره نتوانست تحول علمی مثبتی در جامعه ایرانی پدید آورد . مدارس این دوره از دیدگاه معماری تحولات مثبتی را از نظر طراحی و نقشه و ابعاد نشان می دهند . در این دوره طرح چهار ایوانی برای ساخت مدارس به طور گسترده ای مورد استفاده قرار می گیرد و بناهای ارزشمندی ساخته می شوند که از جمله آنها می توان به مدرسه چهارباغ اصفهان و مدرسه خان شیراز اشاره کرد .



    در دوره های بعد و به ویژه دوره قاجاریه ، علی رغم ضعف شدیدی که در معماری و فعالیت های علمی به وجود می آید ، مدارس با شکوهی چون مدرسه سپهسالار (شهید مطهری) تهران و مدرسه سلطانی کاشان ساخته می شوند . پدیده جدیدی که در اواخر دوره قاجاریه و در روند مدرسه سازی ظهور می کند ، سیستم جدید آموزشی و مدارسی هستند که بااین سیستم ساخته واداره می شوند . این جریان به تاثیر از کشورهای اروپایی وبه همت دولتمردانی چون میرزاتقی خان امیرکبیر در ایران شکل گرفت . از جمله مهترین و قدیم ترین این مدارس ، مدرسه دارالفنون تهران است که در دوره ناصر الدین شاه به همت میرزا تقی خان امیر کبیر پایه گزاری شد . بعد از این تاریخ مدارس متعددی در تهران و شهر های دیگر ساخته می شود و بتدریج جایگزین مکتب خانه های قدیمی و تا حدودی مدارس دینی می شود

    لاژورد دات کام
    [دسترسی به لینک ها فقط برای اعضای انجمن امکان پذیر می باشد . همین حالا ثبت نام کنید]



کلمات کلیدی این موضوع

علاقه مندی ها (Bookmarks)

علاقه مندی ها (Bookmarks)

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
اطلاعات تماس با نقش نگار
جهت ارتباط با مديریت نقش نگار می توانید از اطلاعات زیر استفاده نمایید .
Email : sirousb@gmail.com
Tell : 09101414214 سیروس برادران
کليه حقوق مادي و معنوي براي نقش نگار محفوظ مي باشد .