تاریخ باغ سازی در ایران

نمایش نتایج: از 1 به 1 از 1

موضوع: تاریخ باغ سازی در ایران

  1. Top | #1

    تاریخ عضویت
    17.11.2013
    عنوان کاربر
    عضو معمولی
    ميانگين پست در روز
    0.01
    محل سکونت
    انجمن نقش نگار
    نوشته ها
    13
    تشکر ها
    35
    از این کاربر 35 بار در 12 ارسال تشکر شده است.
    سیستم عامل و مرورگر

    Post تاریخ باغ سازی در ایران

    تاریخ باغ سازی در ایران
    بر اساس نوشته های مورخان یونانی نزدیک به سه هزار سال پیش پیرامون خانه های بیشتر ایرانیان را باغ احاطه کرده بود و به این باغ عا پردیس می گفتند.
    واژه پردیس لغتی است گرفته شده از زبان مادی (پارادئزا) به معنای باغ و بستان کلمه پالیز فارسی و فردوس مغرب از همین کلمه گرفته شده است.
    این باغ ها با همان واژه فارسی خود به سرزمین های دیگر از جمله یونان و فرانسه به کار رفت.
    امروزه این واژه در یونان به صورت (paradeisos) به معنی باغ و در فرانسه به صورت(paradies) به معنی بهشت به کار می رود.
    باغ سازی دوره هخامنشی
    شروع طراحی باغ با خطوط راست گوشه و دستور باغ سازی منظم چهار باغ با هخامنشی ها و باغ سلطنتی پاسارگاد بوده است.


    باغ سلطنتی پاسارگاد و تاثیر آن بر باغ سازی ایران
    در جریان برپایی یک پایتخت یادمانی که نشان دهنده اقتدار هخامنشیان بود، کوروش با بلند پروازی یک باغ را نیز در برنامه ساختمانی خود گنجاند. باغ پاسارگاد به فرمان کوروش کبیر در (559-530 ق.م) طراحی و احداث شد .
    در قسمتی از عرصه پاسارگاد که آثار چهار کاخ به دست آمده است، نشانه هایی از باغ با محوطه ای با طرح چهار باغ و کانال ها و جوی ها آبیاری بدست آمده است. که نشان از درون گرا بودن کاخ های آن است. بدین ترتیب چهار باغ که اساس باغ سازی ایرانی است، برای اولین بار در این باغ مشاهده شده است.
    این گونه باغ سازی مبتنی بر خطوط راست گوشه و چها باغ در دوره هخامنشی و جانشینان کوروش نیز ادامه یافت. از نمونه های آن باغ های تخت جمشید در شرق کاخ داریوش و کاخ باغ اردشیر دوم در شوش است.
    به طور کلی در دوره هخامنشی سه کاراکتر مهم باغ سازی رواج داشته است.
    1. باغ مقبره : که نقش مذهبی داشته است و نمونه آن باغ های اطراف مقبره کوروش است که از نوع چهار باغ بوده اند.
    2. باغ های ساتراپی باغ هایی مقدس بودند که در آن ها گیاهان مناطق مختلف را جمع می کردند و موبدان از این باغ ها محافظت می کردند.
    3. باغ کوشک ها (باغ های سلطنتی) که کاراکتر مذهبی نداشتند و مونه آن کاخ های سلطنتی کوروش در پاسارگاد است.
    باغ سازی دوره ساسانیان
    از دوره هخامنشی تا ساسانیان اثر و نمونه ای در ایران کهن از باغ سازی چهار باغ نداریم. در دوره ساسانی اصول باغ سازی چهارباغ به طور مشخص در فرش ها، باغ ها و کاخ ها مشاهده می شود. از باغ قصرهای باقی مانده از این دوره می توان به کاخ و باغ "هاوش کوری" Hawsh- kuri (لغت کردی) متعلق به خسرو دوم پادشاه ساسانی که به عنوان باغ شکارگاه به کار می رفته است، اشاره کرد.




    باغ کاخ عمارت خسرو
    کاخ هایی که خسرو پرویز برای معشوقه شیرین بنا کرد، روی شیبی به ارتفاع 5/7 متر و به پهنای 197 متر و طول 246 متر قرار گرفته که در مرکز آن یک باغ قرار دارد و آبرسانی مجموعه از مجموعه نهرآیی که در کنار مجموعه قرار داشت انجام کی شده است . ویژگی های حاکم در باغ، آب گذری 500 متری که در امتداد اصل قرار دارد.
    کاخ تیسفون و مجموعه باغ های اطراف آن
    کاخ تیسفون و طاق عظیم که توسط انوشیروان پادشاه ساسانی در کنار رود دجله بنا نهاده شده است . در میان باغ هایی که با اصول چهار باغ محصور شده است، قرار دارد .
    باغ سازی ایران پس از اسلام
    با گرویدن ایرانیان به اسلام، جهان بینی اسلامی باعث ترویج باغ سازی ایرانی در اقصی نقاط عالم اسلام شد.
    کاراکتر باغ سازی ایران در دوره های مختلف پس از اسلام به قرار زیر است:
    1. باغ مدرسه ها: در دوره سلجوقی باغ مدرسه ها وارد باغ سازی ایران می شود این باغ ها جزء باغ های مذهبی حساب می شوند و در آن ها مثمر بودن گیاهان اهمیت دارد. ساخت باغ مدرسه ها در دوره صفویه نیز بسیار رونق داشته است (مدرسه چهار باغ)
    2. باغ مزار: باغ مزارها از دوره ایلخانان به بعد وارد باغ سازی شده است این باغ ها که علاوه بر کاراکتر مذهبی جنبه تفریحی نیز داشته اند، اکثرا از ابتدا به نیت باغ مزارها احداث نمی شدند. از نمونه های این باغ ها می توان :
    3. مقبره سلطان محمود غزنوی در باغی به نام پیروزی در غزنین، مزار مصلا در تایین قدمگاه نیشابور مقبره شاه نعمت الله ولی و ... را نام برد.
    4. باغ سراپرده: در دوره ایلخانان (به دلیل علاقه مندی آن ها به زندگی در چادر) باغ های بزرگی بنا شد که در آن ها بجای کوشک و بنا، چادرهای بسیارز گران بها برپا می شده است .
    5. باغ شهر: باغ شهر اولین بار در دوره تیموری مطرح شد. به این صورت که شهرهای این دوره در میان باغات سرسبز و انبوهی محاط می شدند. نمونه این شهرها سمرقند و بخاراست این نوع برخورد در شهرهای نیشابور،بلخ و هرات نیز به چشم خورده است.
    6. باغ تجیر : باغ تجیر ها که در دوره صفوی ظهور می کند، اولین رفورم در باغ سازی ایرانی است . در اینجا دیگر دیوار اطراف باغ ها بلند و صلب نیست بلکه از دیوارهای مشبک برای محصور کردن باغ استفاده می شد، به این ترتیب باغ با فضای شهر پیوند می خورد و مردم، سبزی درون باغ را می توانستند ببینند. نمونه این باغات ، باغ های مثمر (باغ توت و ...) در خیابان چهار باغ اصفهان است.
    7. باغ تخت: آثار این سبک باغ ها از دوره اتابکان مشاهده شده است . این نوع باغ ها به صورت تراس تراس و در ارتفاع ساخته می شدند. در سطح و عرصۀ بالاتر عمارت ها ساخته و طراحی می شدند و در سطح پایین تپه، عناصر و فضاهایی که چشم انداز مناسب فراهم می کردند، ساخته می شدند و سطح شیب دار به صورت تراس تراس به عنوان فضای سبز مورد استفاده قرار می گرفت. باغ در شیراز و قصر قاجار در تهران از این نمونه هستند.
    8. باغ آب ها: منظور گونه ای از باغ است که آبگیری بزرگ در قسمتی از عرصه آن به شکل مخصنوعی یا با استفاده از عوارض طبیعی ساخته می شد و برای پدید آوردن منظره ای بدیع و خوشایند ، عمارت کوشک بر روی سکویی در آب قرار می گرفت و برای ایجاد دسترسی به کوشک غالبا معبد یا پلی بین کوشک و عرصه آبگیر ساخته می شد. نمونۀ این باغ ها در ایران باغ ایل بیگی در تبریز و باغ فرخ آباد در اصفهان است. این سبک باغ سازی در هندوستان رایج است.
    9. باغ چشمه ها : از نمونه باغ آب ها هستند، با این تفاوت کحه آب نمای بزرگ در اینجا چشمه های طبیعی هستند و کوشک در میان چشمه واقع است از نمونه های آن باغ چشمه علی دامغان (باغ فتحعلی شاه) و لاغات بهشهر در دوره صفوی را نام برد.
    10. باغ ملی ها: در اواخر دوره قاجار با الگوپردازی از باغات ناسیونال که در اروپا بنا شده بودند، در ایران باغ ملی ها ایجاد شد این باغ ملی ها در دوره پهلوی اول بسیار رواج یافت. باغ ملی و پارک شهر در تهران نمونه ای از این باغ ملی ها است که با تخریب آن یک محله ایجاد شده است.


    باغ شاهزاده در ماهان


    این باغ در دامنه کوهستان جوپار قرار دارد و بستر باغ، زمینه ساخت باغی منطبق را داشته است. تاریخ ساخت باغ عمارت آن به حدود 130ه.ق می رسد .
    بنای ورودی سردرخانه بنایی است دو طبقه که نقش مفصل را در محل ورودی به زیبایی باز کرده و سلسله مراتب ورودی را کامل می کند.
    از جلوی ورودی 12 سطح دیده می شود . اختلاف سطح طبقات بین 5/1 تا 1 متر تغییر می کند . در قسمتی از باغ که نیاز به جلوگیری از وزش باد داده از ردیف درختان تبریزی استفاده شده است. در تمام سکوها در دو طرف نهر، دو ردیف باغچه گل وجود درد.
    نکته قابل توجه در باغ نشان دادن مفاهیم بالا و پایین است. در بدو ورود به باغ خود را نسبت به کوشک ، پایین می بینیم شیب زمین بر این موضوع تاکید می کند. ساختار فضایی باغ به شدت بر کوشک تاکید دارد . حرکات آب از بالا به سمت پایین تاکیدی بر مفهوم بودن سرچشمه در بالا دارد که نقش سرچشمه را حوض جلوی کوشک بازی می کند. ایده پلکان آب به زیبایی در این باغ تحقق یافته است.




    اصول باغ سازی ایران
    باغ های ایرانی یا در زمین مسطح بنا می شدندو باغ های دشتی بودند و یا در زمین های شیبدار که همه آن ها در اصل شکل و هندسه مشترک حاکم بوده است.
    شکل باغ های ایرانی اکثرا مربع و مربع مستطیل است. با اکس عمود بر هم که اکس طولی محور اصلی باغ را تشکیل می دهد از ورود شروع وم به کوشک اصلی ختم می شود. وجود محور اصلی روبه روی کوشک و کاشتن درختان بلند در دو طرف آن نقشی اساسی در ایجاد پرسپکتیو دارد که باغ را طولانی نشان می دهد.
    در این بین استفاده از مربع و تقسیم بندی های مربعی شکل که فاصله بین اجزای باغ را به طور ساده و روشن نشان می دهد از اهمیت خاصی برحوردار بود در ئاقع به هنگام کاشت که نخستین گام در آن ، دقت در تعیین فاصله، از هر طرف بوده است، مربع هایی شکل می گرفت که از هر طذف که نگاه می کردند ردیف باغ ها را می دیدند.
    آب در باغ ایران
    آبل در خشک بوم ایرانی بسیار عزیز و کمیاب است و نظر کردن به آن به ویژه در اول صبح و اول ماه شگون دارد .اصل و کانسپت جریان آب در باغ ایرانی، هدایت آب به چهار قسمت از یک مرکز تمرکز (محل تقاطع دو آکس طولی و عرضی) است. در باغ هایی که بر روی شیب هستند ، محل اولیه آب در بالاترین قسمت باغ در نظر میگیرند و از آنجا آب به سمت آستخر اصلی (محل تقاطع دو محور) می آید. این مورد باغ فین کاشان است در آن آب از بالای باغ به سه شاخه تبدیل می شود؛ یکی در محور اصلی و دو شاخه عمود بر محور اصلی جریان پیدا می کند.
    آب در باغ ایرانی به دو صورت روان و پر سر و صدا است(دینامیک) و آرام (استاتیک) جلوه گر است. آب در محورها به صورت مواج ، کم ارتفاع وشفاف در نهرها جریان دارد. در مسیر حرکت آب در این نهرها با استفاده از فنون مختلف سعی در ایجاد تنوع و هیجان در آب می کردند . نمونه آن، استفاده از سنگ های سینه کبکی است که به ایجاد سر و صدای آب کمک می کردند .
    برعکس قضیه ی ایجاد سرو صدا و حرکت آب در مقابل کوشک ها آب به صورت ساکن با ارتفاع زیاد و کف تیره به کار می رود و در آن بحث آینه ای بودن و بازتاب آب مطرح است . نمونه واضح آن، عمارتی 40 ستون است .


    گیاه در باغ های ایرانی
    در فرهنگ کهن ایران زمین درخت و درختکاری با ارزش بوده و مردمان آن دوران گیاهان را مقدس شمردند و نابود کردنش را منع می کردند . بعد از اسلام نیز این موضوع با ارزش تر و با اهمیت تر شد علاوه بر بحث ریبایی حاصل از گیاهان و درختان استفاده از آنها برای بهبود شرایط آب و هوا مخصوصا در اقلیم گرم و خشک بوده است در باغ های ایرانی برای ایجاد سایه از درختانی مثل بید، چنار،نارون استفاده می شده است و برای اینکه مسیر عبور را کاملا سایه ای فرا بگیرد ، عرض معابر باغ را کم در نظر می گرفتند و روی خط در محورهای اصلی باغ بیشتر سرو و چنار استفاده می شود.بعضی موارد یکی در میان سرو چنار می کاشتند .پیرامون استخر باغ را هم با درختانی مثل نارون، افرا، سرخ بید، ارغوان می کاشتند .در باغ های ایرانی فاصله میان محورهای موازی معمولا تخته زمینی که در برخی جاه ها برای کاشت گیاهان چهار فصل از قبیل اسپست و پژندایی استفاده می شد که به آن کرت می گفتند. کاشت اسپست در میان کرت باعث جلوگیری از هدر رفتن آب هم می شد.گل ها نیز نقش خاصی در باغ های ایرانی داشته اند بعضی گل ها به دلیل خاصیتهایشان بیشتر کاشته می شد مثل گل سرخ یا گل محمدی که برای گلاب دهی استفاده می شد .

  2. 6 کاربر مقابل از pars-disa عزیز به خاطر این پست مفید تشکر کرده اند .

    Mehraz (23.11.2013),mitra (23.11.2013),Par30cad (22.11.2013),sirousb (22.11.2013),tala60 (23.11.2013),zarpari (23.11.2013)

  3. # ADS
    تبلیغات در مدار
    تاریخ عضویت
    همیشه
    محل سکونت
    دنیای تبلیغات
    نوشته ها
    بسیاری

     

موضوعات مشابه

  1. دانلود بازی شبیه سازی ساختن پل Bridge Constructor
    توسط engineer1 در انجمن نرم افزارهای عمران
    پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 29.10.2012, 16:47
  2. مقاله مقاوم سازی ساختمان ها و نوسازی آنها با مصالح نوین
    توسط Sajad در انجمن مقالات و کتب عمران
    پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 05.02.2011, 13:53

علاقه مندی ها (Bookmarks)

علاقه مندی ها (Bookmarks)

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
اطلاعات تماس با نقش نگار
جهت ارتباط با مديریت نقش نگار می توانید از اطلاعات زیر استفاده نمایید .
Email : sirousb@gmail.com
Tell : 09101414214 سیروس برادران
کليه حقوق مادي و معنوي براي نقش نگار محفوظ مي باشد .