معماری درونگرا

نمایش نتایج: از 1 به 1 از 1

موضوع: معماری درونگرا

  1. Top | #1

    تاریخ عضویت
    28.01.2011
    عنوان کاربر
    عضو
    ميانگين پست در روز
    0.03
    محل سکونت
    babolsar
    نوشته ها
    78
    تشکر ها
    125
    از این کاربر 327 بار در 77 ارسال تشکر شده است.
    سیستم عامل و مرورگر

    معماری درونگرا

    نمونه*های بسیاری مبنی بر تأثیر متقابل فرهنگی ایران و چین در همه زمینه*ها وجود دارد که در متن سخنرانی دکتر ناصر تکمیل همایون در سمینار بین المللی جاده ابریشم، با عنوان «روابط فرهنگی بین ایران و چین» از آن نام برده شده است. سخنرانی شامل دو بخش است: بخش اول 9 وجه مختلف این روابط در دوران قبل از اسلام را در برمی*گیرد و شامل این مباحث است: نفوذ بوداییان از هند و چین در شرق ایران، پیدایش کیش مانویت از اختلاط آیین های بودایی و نسطوری و زرتشتی در ایران، مبادله کالا از راه خلیج فارس، نفوذ داروها و طب چینی به ایران، نفوذ شیوه*های خاص نقاشی چینی توسط پادشاهان اشکانی و ساسانی و فرار شاهزادگان ساسانی به چین پس از حمله اعراب. بخش دوم که به دوره اسلامی مربوط می*شود، دارای 23 وجه است.

    از مهم*ترین مباحث آن این موضوع*ها را می*توان نام برد: نفوذ اسلام خصوصا مذهب تشیع در چین استفاده از واژه*های فارسی در نیایش *های مذهبی مسلمانان چین، مدارک فراوان دال بر همکاری میان دو کشور، از قبیل دست نوشته، نقاشی و... واژه های مربوط به تجارت چینی در اسامی و نام*های خانوادگی ایرانی، داستان*های شاهنامه فردوسی و اشعاری از سعدی، خاقانی، مولوی، بلخی، حافظ و باباطاهر که از کشور چین در آنها نامبرده شده، تألیف کتاب جامع التواریخ توسط رشیدالدین فضل الله با استفاده از دانسته*های سفرا و بازرگانان چینی، سیستم آبیاری قدیمی کاریز یا قنات که در کشور چین هم با نام کارز استفاده می*شده است، شباهت در طرز برخورد، رفتار، ادب و سلام در دو فرهنگ، تقدس بعضی از درختان توت و کرم ابریشم در ایران و چین و در آخر شباهت در معماری و تزیین خانه*های سنتی.
    بخشی از معرفی معماری چینی از زبان کتاب تاریخ تمدن- مشرق زمین گاهواره تمدن- اثر ویل دورانت (جلد اول) چنین است: «در چین هنر ساختاری یا معماری از جمله هنرهای فرعی بود. از این رو، معماران بزرگی که از آن دیار برخاستند، به ندرت از خود نامی به جای گذاشتند و ظاهرا کمتر از سفالگران بزرگ محبوبیت یافتند. در چین عمارت*های عظیم، حتی برای تعظیم خدایان، به فور ساخته نمی شد. عمارات قدیمی معدودند و منحصر به معابدی که ساختمان آنها پیش از قرن شانزدهم انجام گرفته است. معماران عصر سونگ در سال 1103 میلادی هشت جلد کتاب مصور زیبا- روش*های معماری- انتشار دادند، ولی از عمارات چوبینی که از روی تصویرها و طرح*های آنان ساخته شد، هیچ گونه اثری بر جای نمانده است. تصویرهای خانه و معبدهای عهد کنفوسیوس که در کتابخانه ملی پاریس وجود دارد، نشان می*دهد که معماری چین در طی زمانی بالغ بر بیست و سه قرن، تغییر مهمی نکرده است. شاید بتوان گفت که چینیان به سبب حساسیت هنری خود از ساختمان*های تناور روی برتافته*اند یا به علت توجه خود به فعالیت *های عقلی، در حوزه معماری از تخیل بهره نجسته*اند. تقریبا در میان همه ملت*های کهن، سه عامل اصلی هنر معماری را به پیش رانده است: اشرافیت موروثی، دستگاه روحانی نیرومند و حکومت متمرکز توانای فراخ دست. آثار هنری بزرگ پیشین- معبدها، کاخ*ها، اپراها، دیواری*های منقش پرشکوه و مقبره*های پر مجسمه- همه به میانجیگری این سه عامل اول از این سه عامل محروم بوده است!

    کاخ*های ظریف و آراسته که روزگاری امیران و دیوان سالاری پکن را در خود جای می*داد، از نیایشگاههای گرانسنگ فریباتر است، در اوان سلطنت چنگ تسو (25-1403) نبوغ معماران درخشیدن گرفت و در نتیجه «تالار بزرگ» در محل مقبره فغفورهای دودمان مینگ بر پا شد و در همان موضع که دو قرن پیش قصرهای قبیلای قاآن دیدگان مارکوپولو را خیره کرده بود، در محوطه*ای که «شهر ممنوع» نام گرفته است، کاخ های شاهانه جدیدی پدید آمد. راهی زیبا صحن مرمرپوش کاخ*ها را به خارج «شهر ممنوع» می*پیوندد. نرده*هایی از مرمر و شیرهایی از سنگ در دو طرف این راه به چشم می*خورند. در انتهای صحن مرمرپوش، عمارات درباری و تالارهای پذیرایی قرار دارند. سراهای مجلل خاندان سلطنتی و بستگان و ملازمان و زنان و خواجه سرایان آن در گوشه و کنار «شهر ممنوع» ساخته شده است. میان قصرها تفاوت بارزی نیست. در همه آنها ستون*ها باریک است، پنجره*ها مشبک و زیباست، سردرها دارای نقش و نگار و کنده کاری و رنگ*های درخشان است و لبه بام*ها پیش آمده است و رو به بالا انحنا دارد. در چند کیلومتری «شهر ممنوع» کاخ تابستانی دیده می*شود. این کاخ به قصرهای «شهر ممنوع» کاخ تابستانی دیده می*شود. این کاخ به قصرها «شهر ممنوع» ماننده است، ولی بر روی هم موزون*تر و از لحاظ نقش و نگار ظریف*تر است.

    خانه*های تنگدستان غم انگیز است. درها، حتی درهای ورودی، کوچک است، راهروها تنگ است و سقف*ها کوتاه. کف اتاق*ها، همانند کف حیاط خاکی است. در بسیاری از این گونه خانه*ها مرد و زن و کودک، با ماکیان و سگ و خوک خود در اتاق یا کلبه*ای زندگی می*کنند که از باد و باران گزند فراوان دیده است. مردمی که نوایی دارند، کف اتاق*هی خود را با آجر یا حصیر می*پوشانند، سراهای توانگران از حوض آب و باغچه گل برخوردار است و معمولا در میان باغی پردرخت و مصفا قرار دارد.

    بیگانگان یا کسانی که از دیدگاه تخصصی به معماری چینی نمی*نگرند آن را واجد جذابیتی کم مایه می*بینند، رنگ به شکل غالب است و زیبایی عاری از شکوه است. معبد یا قصر بر طبیعت سلطه نمی*ورزد، بلکه با طبیعت همنوایی می*کند. عنصر استحکام و امنیت و دوام در ساختمان*ها دیده نمی*شود، تو گویی معماران انتظار می*برند که دسترنجشان با زلزله*ای از میان برود.

    ساختمان*های چینی همپایه ساختمان*های مصری کرنک یا ساختمان*های تخت جمشید در ایران یا ساختمان*های آکروپولیس در یونان یا معماری غربی نیست، بلکه مجموعه*ای است از چوب*های کنده کاری شده و آجرهای کاشی و مجسمه های سنگی. می*توان آن را در شمار چینی سازی و یشم تراشی آورد و نه در ردیف بناهای عظیمی که به برکت آمیختن مهندسی و معماری، در هند و بین النهرین و روم سربرافراشتند. می*توانیم بگوییم که معماری چین یکی از وجوه طبیعی هنر چینی و از جذاب*ترین جلوه*های هنر انسانی است، مشروط بر آن که چشمداشت عظمت و استحکام از آن نداشته باشیم و آن را صرفا انعکاس لطیف*تر قریحه*ها در شکننده ترین صور ساختمانی بدانیم.»

    با این توضیحات به نظر می*رسد فاصله بین معماری دو کشور آنقدر زیاد است که جایی برای مقایسه نمی گذارد. شاید معماری ایران مرکزی و حاشیه کویر هیچ وجه اشتراکی با معماری چینی نداشته باشد، اما با استفاده از این مطالب آنچه می*توان به عنوان وجوه اشتراک معماری مسکن در چین و ایران بیان کرد، به صورت عام و کلی به این شرح است:

    1ـ معماران بزرگی که از آن دیار برخاستند، به ندرت از خود نامی به جای گذاشتند.

    2ـ سردهای دارای نقش و نگار است.

    3ـ پنجره ها مشبک و زیباست.

    4ـ پوشش بام*ها آجر کاشی است.

    5- خانه چینی اگر قصر باشد، با هیمنه نیست.

    6ـ منازل چینی را دیواری احاطه و از خارج منزل جدا می*کند.

    7ـ سراهای توانگران دارای حوض آب و باغچه گل است.

    8ـ بالای دیوارها گچ بری شده است.

    9ـ معمولا پشت در مزین ورودی ، دیوار با تجیری کشیده شده است تا درون خانه از دید افراد بیرون خانه محفوظ باشد.

    10ـ حجره*های زنان در عقب ساختمان*ها فرار دارد. از این ده مطلب، نخستین آنها تاثیری درشکل معماری ندارد، ولی از خصوصیات مشترک معماران دو کشور است. معماران ایران به ندرت نامی از خود به جای گذاشته*اند و یا نام* آنها چنان کوچک و نامعلوم است که به سختی می توان آن را تشخیص داد. وجوه دوم ، سوم ، ششم، هفتم و هشتم به صورت*های گوناگون در مسکن های سراسر ایران مشاهده می*شود. پوشش بام که در چین اکثر به صورت شیب دار و با پوشش کاشی است (مورد چهارم ( در ایران صورت مختلفی دارد، از جمله سقف مسطح که به دو صورت طاق ضربی یا تیر چوبی ساخته می شود، سقف شیب دار که معمولا سازه آن چوبی است و با پوشش سفال، کاشی و لته در گیلان، مازندران ، گلستان، شیروانی در بسیاری از نقاط دیگر دیده می*شود و سقف گنبدی، که در سراسر ایران تنوع چشمگیری دارد و پوشش آن در بناهای عمومی مانند مساجد اغلب کاشی است. سبب پنجمین وجه اشتراک درونگرا بودن ایرانیان و بدون تزیین بودن ساختمان*های مسکونی در ایران است. هنگامی که رهگذری از کوچه*ای عبور می کند، نمی*تواند حدس بزند که پشت دیوارهای بلند کاهگلی یا سنگی و آجری چیست، کومه فقیرانه*ای است یا کاخی در پشت آن پنهان است. موارد نهم و دهم نیز در اکثر نقاط ایران رعایت می*شود و تنها در خانه*های روستایی تاکید چندانی بر این مساله وجود ندارد.

    با توجه به آنچه گفته شد، می*توان شیوه*های معماری دو کشور با مقایسه و عناصر مشابه آنها را تعیین کرد.

    نمونه*هایی از تاثیر معماری ایران و دیگر کشورهای غرب چین بر معماری آن کشور در کتاب «معماری اسلامی در چین» نوشته «لیوجی پینگ»*، ترجمه مریم خرم، از راه یافتن اسلام به کشور چین توسط اولین سفیر خلافت در حدود 645 میلادی (24ش) و نیز راه ارتباطی دیگری به جز جاده ابریشم – که همان مسیر دریایی از خلیج فارس به بندر کانتون در منتهی الیه جنوب شرقی چین است- سخن رفته است و مساجدی در نقاط مختلف کشور چین معرفی شده*اند.

    در صفحه 12 این کتاب آمده است: «از خارجیانی که مرتبا به چین رفت و آمد می*کردند، ایرانیان و عرب ها را می*توان نام برد. غالب ایرانیان تاجران ثروتمندی بودند که از مسیر مهم برای کار و تجارت به چین می*آمدند. ایرانیان و عرب ها وقتی برای تجارت به چین می آمدند. برای نمازگزاردن مساجدی می ساختند و به این ترتیب فرهنگ معماری خود را به آن کشور وارد می نمودند. شهرهای بر سر راه آنها کوانگ جو، چون جو و هانگ جو بوده است.»

    برخی مساجد چینی دارای شبستان، منار و رواق است. بعضی از مساجد یا آرامگاه سقف گنبدی دارد. مانند مسجد عیدگاه در کاشغر، مسجد سوگون تان (سلیمان) در تورفان، آرامگاه یوسف خاص حاجب و آرامگاه آفاق خواجه در کاشغر که از نظر نما و نقشه به معماری بناهای آرامگاهی و مساجد ایران بسیار نزدیک است.

    در زیر نویش صفحه 12 به نقل از تاریخ تمدن درباره پاگودا آمده است که بعضی ریشه آن را از واژه هند و ایرانی بتکده شمرده*اند؛ این بدان معنی است که ساخت پاگودا در چین از معماری هند و ایران متاثر است.

    در دایره المعارف معماری جهان ضمن تایید این نظریه آمده است: «نفوذ دین بودا در امپراطوری چین در قرن اول میلادی آغاز شد و فرم*های خاصی از معماری را با منشأ هندی به همراه آورد. ساخت پاگوداهای آجری یا سنگی از قرن پنجم میلادی آغاز شد.»

    در کتاب آشنایی با معماری جهان، پاگودا در چین به عنوان مکانی برای مشاوره ماموران حکومتی، دعا و نیایش، پیشگویی و طالع بینی، مشخص کردن جهت وزش باد و نیز به عنوان میل راهنما آمده است که با منار در معماری ایران وجه اشتراک دارد.

    نشانه*هایی از تاثیر معماری چین بر معماری ایران

    با توجه به این که چوب در معماری چین نقش بسیار مهمی دارد، اشاره*ای کوتاه به نقش چوب در معماری ایران برای مقایسه بناها ضروری است.

    در ایران، خصوصا بخش مرکزی آن در سازه ساختمان*ها به دو دلیل از چوب بسیار کم استفاده شده است: یکی به سبب کمبود آن، چنان که به هنگام ساختن تخت جمشید نیز چوب مورد نیاز را از لبنان آوردند و دیگری وجود موریانه*ای که چوب می*خورد و از درون می*پوساند. در نمونه*هایی که چوب در سازه بنا استفاده شده است، این مشکل آشکارا به چشم می*خورد؛ مثلا در کاخ عالی قاپو برای جلوگیری از موریانه خوردگی ستون*های چوبی، ماده*ای در آنها تزریق شده است، ولی در خانه ملک التجار یزد که این پیشگیری صورت نگرفته، ستون قسمتی از نبا در حال فرو ریختن است. در بندر کنگ نیز مشابه این خوردگی دیده می*شود. در نقاط دیگری مانند گلپایگان، اراک، خوانسار، خمین، آشتیان، ابیانه، الموت، جزیره قشم و حتی بیرجند نیز برای پوشش سقف از چوب استفاده شده است که با توفال کوبی و کاهگل، روی آن را پوشانده*اند. در این بناها به رغم آن که تزییناتی (آجرکاری ، گچ بری و...) به کار رفته است، تزیین چوبی جایی ندارد و چوب استفاده شده بسیار ساده و بدون تزیین است. در جزیره قشم و بندر کنگ، چوب*ها چهار تراش می*شود، ولی در دیگر نقاط، این کار نیز صورت نمی*گیرد.

    در بعضی ساختمان*های شیراز، چوب*های مزین و تراش داری به کار رفته و در بخشی از آنها روی پوشش چوبی سقف (تخته کوبی) کلا نقاشی شده است، ولی بین نقاشی و تزئینات چوبی این شهر و بناهای چینی، تشابهی وجود ندارد. این تشابه فقط در معماری مناطق شمالی ایران دیده می*شود.

    در کتاب «تاریخ نقاشی ایران» صفحه 62 آمده است: «می*دانیم که اژدها در چین نمایانگر قدرت باروری و نیروی کیهانی آشکار در طبیعت است. نقاشی ایران بدون توجه به این معنای نمادین، از الگوی چینی استفاده می*کند و جانور را در حالت شکست خورده به دست بهرام نشان می*دهد.»

    اژدها در نقاشی مینیاتور ایران و در شاهنامه فردوسی» نیروی اهریمنی است، ولی در حکاکی*های این ساختمان به صورت پایه و نیروی نگهدارنده سقف متجلی شده و یا در گوشه دیگر این بنا، مانند نیروی محافظت کننده خورشید، در دو سوی آن قرار گرفته است؛ و با احاطه همه جانبه*ای که اژدها بر سازه و نقش*های این ساختمان مقدس دارد، به نظر نمی*رسد مبین نقش منفی سنتی جانور در فرهنگ ایران باشد.

    به نقل از وبلاگ تینا آرشیتکت - tinaarchitect.blogfa.com

  2. 4 کاربر مقابل از memarkade عزیز به خاطر این پست مفید تشکر کرده اند .

    Lamsoo (05.12.2012),Mehraz (27.02.2011),sirousb (27.02.2011)

  3. # ADS
    تبلیغات در مدار
    تاریخ عضویت
    همیشه
    محل سکونت
    دنیای تبلیغات
    نوشته ها
    بسیاری

     

کلمات کلیدی این موضوع

علاقه مندی ها (Bookmarks)

علاقه مندی ها (Bookmarks)

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
اطلاعات تماس با نقش نگار
جهت ارتباط با مديریت نقش نگار می توانید از اطلاعات زیر استفاده نمایید .
Email : sirousb@gmail.com
Tell : 09101414214 سیروس برادران
کليه حقوق مادي و معنوي براي نقش نگار محفوظ مي باشد .