معماری نور و سابقه استفاده از سقف متحرک:

نمایش نتایج: از 1 به 1 از 1

موضوع: معماری نور و سابقه استفاده از سقف متحرک:

  1. Top | #1

    تاریخ عضویت
    01.08.2011
    عنوان کاربر
    ناظم انجمن
    ميانگين پست در روز
    0.74
    نوشته ها
    1,448
    تشکر ها
    3,949
    از این کاربر 3,888 بار در 851 ارسال تشکر شده است.
    سیستم عامل و مرورگر

    معماری نور و سابقه استفاده از سقف متحرک:

    ساختمان های فروغی اگرچه اساساً مدرن هستند، اما در آنها از برخی عناصر و ویژگی های معماری ایرانی نیز به شکل نوآورانه ای استفاده شده است. در این آثار، معماری گذشته ایران اغلب به صورت استفاده از عناصر سایه ساز و ایوان یا کاشیکاری بخش هایی از نمای ساختمان نمود یافته است. کارنامه فروغی نشان می دهد، برخلاف نظر برخی از محققان غربی، معماری مدرن در کشورهای غیراروپایی ( از جمله ایران) نه بر مبنای تقلیدی کورکورانه از معماری غربی، بلکه با آگاهی از مبانی هنر معماری مدرن شکل گرفته و جوهره شاعرانه این هنر مدرن در آثار برجسته این معمار نوگرای ایرانی نیز به روشنی نمود یافته است. همچنین در این آثار، نمونه های ارزنده ای از آمیزش مضامین و عناصر معماری سنتی با معماری مدرن به چشم می خورد که نشان از آگاهی این معمار از مبانی معماری سنتی ایران و شیوه تلفیق آن با معماری مدرن دارد.
    ساختمان کاخ نیاوران از جمله آثار متاخر فروغی است که در عرصه کاخ های ییلاقی شاهان قاجار برپا شده است. این کاخ که در آغاز به عنوان محلی برای پذیرایی و اقامت میهمانان عالی رتبه دربار طراحی شده بود، حین اجرا با ایجاد تغییراتی در کاربری و انتظام فضایی، به محل سکونت محمدرضا پهلوی و خانواده او اختصاص یافت. کاخ، حجم مکعب شکلی به ابعاد 56+40 متر و ارتفاعی حدوداً 12 متر دارد. بنای آن چهار طبقه است که سه طبقه از آن روی همکف دارای کاربری های سکونتی، پذیرایی و خدماتی است و یک طبقه آن در زیر زمین با کاربری خدماتی و سرویس شامل آشپزخانه، سردخانه، انبار و تاسیسات احداث شده است. سبک معماری این بنا به ویژه در نماهای شمالی و جنوبی، به دلیل تقارن کامل در پیکره آنها اندازه بازشوها و نحوه استقرار ایوان ستون دار اصلی مانند آثار اولیه فروغی، از شیوه کلاسیک الهام گرفته شده است، اما نمای غربی و شرقی آن یادآور سبک معماری مدرن است.
    از ویژگی های بارز معماری این کاخ می توان به سقف متحرک آن اشاره کرد . شیوه خاص معماری محسن فروغی نیز استفاده از نور طبیعی در بنا است که به " معماری نور" شهرت دارد.
    - تاریخچه بهره گیری از نور طبیعی در معماری ایران:
    دانستن روند بهره گیری از نور خورشید به اندازه روند شکل گیری مصالح و یا شکل های مختلف زیربنایی ساختمان جهت طراحی بسیار لازم می باشد. اولین تاریخی که ما از آن اطلاع داریم سده ی سوم هزاره چهارم ق.م می باشد که در آن زمان جهت کسب نور و سایه از ایجاد اختلاف سطح در دیواره های خارجی استفاده می کردند. در شهر سوخته از هزاره های سوم و دوم ق.م از روی آثار خانه هایی که دیوار آنها تا زیر سقف باقی مانده بود می توان استنباط کرد که هر اطاق از طریق یک در به خارج ارتباط داشته و فاقد پنجره بوده اند . در دوره عیلام در حدود 1300 و 1400 ق.م نیز نمونه ای از پنجره های شیشه ای بدست آمده که شامل لوله هایی از خمیر شیشه می باشد که در کنار هم و در داخل یک قاب جای می گرفته و بطور حتم جهت روشن کردن داخل بنا مورد استفاده بود. از جمله کهن ترین مدارک و نمونه های در و پنجره در معماری ایران را شاید بتوان در نقش قلعه های مادی در آثار دوره "شاروکین" یافت. از روی نقش برجسته آشوری می توان روزنه هایی را که بر روی برج ها ساخته شده اند تشخیص داد.
    در اصل از خصوصیات سبک پارسی، تعبیه سایبان و آفتابگیر منطقی و ضروری برای ساختمان هاست . در این دوره از اصل اختلاف سطح ، جهت جذب نور به داخل استفاده می شد.
    ساسانیان تمایل به نشان دادن تضاد بین سایه و روشنایی داشته اند و این امر درتمام بناهای آنها مشهود است. نوک گنبد های بناهای چهار طاقی آن ها بصورت روزنه درآمده زیرا برای افروختن آتش بدان احتیاج داشته اند. ایوان کرخه در خوزستان، طرز نور گرفتن از اطاق را برای اولین بار نشان می دهد، البته در بناهایی که طاق ضربی داشته اند معمولاً تأمین نور از آن قسمت هایی بوده که سقف مسطح داشته اند. روش استفاده از طاق گهواره ای که از انواع طاق سازی های عصر ساسانی است به معمار اجازه می داد که در فاصله میان دو قوس ، پنجره تعبیه نماید و روشنایی بنا را تأمین کند.
    - تاریخچه بهره گیری از نور طبیعی در معماری دیگر نقاط جهان:
    در مصر باستان نور دارای اهمیتی ویژه بوده است. بنا به موقعیت سرزمین مصر، شدت نور و در نتیجه تضاد میان سایه و روشن بسیار زیاد می باشد. فرم های صریح و هندسی که در معماری مصر از آن استفاده می شده است با گوشه های تیز و دقیق در زیر نور شدید اثری خاص داشته است.
    در مورد معابد یونانی هم می توان گفت که بیشتر این معابد مجسمه وار بودند و اثر آنها می بایستی بیشتر بر فضای پیرامون معبد باشد. تنها وظیفه داخلی معبد نگاهداری مجسمه های مذهبی بوده است. در بسیاری از معابد یونانی با استفاده از یک آب نما که در فاصله بین مجسمه و در ورودی ساخته می شد نورپردازی مجسمه را اصلاح می کردند. نوری که به داخل می تابید با برخورد به سطح آب منعکس می شد و مجسمه را روشن می ساخت. در فضاهایی که احتیاج به نور بیشتری داشتند، یونانیان از نور سقف استفاده می کردند . بخشی از سقف را با ارتفاع بیشتر ساخته و از فضایی که به این ترتیب به وجود می آمد برای تاباندن نور به داخل استفاده می کردند.
    "لوئی کان" به دلیل حساسیتش نسبت به ارزش نور در طراحی ساختمان «شاعر نور پردازی» نامیده شده است و "موزه هنری کیمبل" که توسط او طراحی شده چکیده تمام طراحی های خوب نورپردازی با نور روز می باشد. این ساختمان می بایست در زمره کلاسیک های تمام دوران ها قرار گیرد.
    از قدیم نورپردازی موزه های هنری با شک و تردید فراوان همراه بوده، زیرا اشعه ماوراء بنفش موجود در نور روز، بخصوص بر نقاشی ها ، می تواند تأثیر مخرب داشته باشد. "کان" ملایم ترین سطح نور روز را برای روشنایی محیط در "موزه کیمبل" انتخاب کرد، با تصور اینکه تأثیر مخرب وجود نداشته یا حد اقل بسیار کم خواهد بود. او انتظار داشت با نور روز احتیاجات بیولوژیکی را ارضا نماید، و ایجاد احساس آرامش از طریق آگاهی به زمان، و فراهم نمودن حالت ها و احساس های بسیاری دیگر. این موزه از یک سری طاق های مدور بتنی متصل به یکدیگر به طول 30 متر و به عرض 7 متر با یک نورگیر سقفی شفاف در امتداد برآمدگی هر طاق ساخته شده است. نور روز از طریق «اتصالات نور طبیعی معلق «natural light fixlure که در زیر نورگیر سقفی قرار دارد بازگردانده و تصفیه می شود. اتصالات نور روز شامل قابی است که صفحه ای فلزی به آن متصل شده است، و دارای سوراخ های ریز می باشد که اجازه نفوذ مقداری از نور روز را داده تا هر گونه کنتراست شدید ممکن بین قسمت تحتانی اتصالات و اطراف آن را تعدیل نماید.
    از دیگر بناهایی که از نور روز به زیبایی هر چه تمام تر در آن بهره گیری شده ساختمان جدید «بانک هنگ کنگ و شانگهای» اثر "نورمن فاستر" است. در این ساختمان سعی شده تا با استفاده از یک آئینه مقعر غول آسا سالن ورودی را که در داخل ساختمان قرار دارد و بیش از سی متر ارتفاع دارد روشن کنند. با استفاده از یک آیینه که در بیرون ساختمان است ابتدا نور به داخل ساختمان منعکس می شود و سپس با استفاده از آیینه دوم ، نور 90 درجه تغییر جهت پیدا کرده و از بالا به داخل سالن ورودی تابانده میشود.
    - تاریخچه استفاده از سقف متحرک در معماری:
    ساخت بناهایی با سقف منعطف از اعصار پیشین رواج داشت. بناهای تاریخی بسیاری با سقف بازشو وجود دارد. از ولاهای رومی تا چادر عشایر.
    ولاهای نوع اولیه تاتر رومی مرکب از تیرهای چوبی و ترکه های عمودی است که با طناب به هم متصل می شدند. طناب ها می*توانستند به طور موازی مابین تیرها حرکت کنند. با کشیدن طناب*ها می*توانستند زاویه قرارگیری سقف را با توجه به نور خورشید تغییر دهند.
    سازه اصلی چادرهای مخروطی شکل از تیرهای چوب است. محل قرارگیری راه خروج دود در راس چادر مطابق جهت باد تغییر می*کند. همچنین پوسته*های یکسان با ارتفاع متفاوت قابل برپایی بودند.
    قدیمی*ترین تصویر باقی*مانده از سقف چتری شکل متعلق به ۱۳ قرن قبل از میلاد تصویر پادشاه آشور، "آشوربانیپال" را با چتر خورشیدی، نشانگر قدرت و سلامت جاویدان، نشان می*دهد. این ساختمان پس از گذشت سال*ها همچنان به شکل اولیه خود باقی مانده است. پرده با نیروی کششی و تیر مرکزی که نیروی فشاری هر واحد را تحمل می*کند.
    در قرن پانزدهم میلادی "لئوناردو داوینچی" بر اساس مطالعات فراوان سازه*ای، یک مکانیزم مسطح ساده قابل گسترش را طراحی و در جلد اول کتاب خود معرفی کرد.
    سازه*های قابل گسترش در ابتدا برای حفظ حالت باز و بسته شونده خود در اندازه*های کوچک ساخته می*شدند. در پی تصمیم دولت ایالات متحده*آمریکا در سال*های ۱۹۸۰ برای تاسیس یک پایگاه فضایی، ناسا هزینه تحقیق در خصوص سازه*های باز و بسته شونده را فراهم کرد. هدف از این تحقیق ساخت سیستم*های مهندسی بازو بسته شونده*ای بود که بتواند جهت حمل به فضا در فضاپیما جای گیرد. این سازه*ها می*بایست پس از حمل به فضا گسترش یافته و به اصطلاح منبسط یا منفجر شوند. به این طریق حجم*های مثل آنتن*ها و خودروی فضایی بسته بندی شده ساخته شد تا زمانیکه به مدار یا سطح سیاره رسیدند باز شوند. حجم بسته*بندی کم، سرهم بندی سریع و گسترش و بسته شدن آسان از معیارهای طراحی این سازه*ها بود. اگر چه طرح مذکور در سطح کلان اجرا نشد، ولی هنوز هم سازه*های کوچک یا اشیاء باز و بسته شونده*ای مانند گیره خورشیدی و آنتن*ها،* کماکان مورد استفاده است.
    دانشگاه کمبریج از جمله مراجعی است که در زمینه سازه*های قابل گسترش تحقیق کرده است . "سرجیو پلگرینو" از این دانشگاه حلقه*ای را ساخت که قابل گسترش است. حلقه از میله و کابل تشکیل شده و تعداد میله*ها در هر اتصال ۴ عدد است که در وسط طول دو به دو به شکل قیچی به یکدیگر لولا شده*اند. اتصالات را تعدادی کابل*های فعال و غیر فعال به یکدیگر متصل می*کنند. به این ترتیب که با حرکت و گسترش سازه، کابل*های فعال توسط قرقره*ها جمع شده و رفته رفته کابل*های غیر فعال وارد عمل می*شوند تا در نهایت در کشش کامل قرار گرفته و سازه شکل نهایی خود را ثابت کند.
    سازمان فضایی و هوانوردی ژاپن نیز تحقیقات جامعی در خصوص سازه*های قابل گسترش انجام داده است. "کوریر میورا" با همکارانش توانسته*اند اصول پیچیده ریاضی را با هنر" اوری*گامی" ترکیب نموده و به سطوح قابل گسترش دست یابند. در واقع مجموعه تاشده کاملا مسطح را تنها با قطعات مسطح می*توان به دست آورد به نحوی که وقتی این قطعات به روی هم قرار می*گیرند، مجموعه بدون انحنا باقی بماند.
    در دو دهه اخیر هزینه برپایی مسابقات ورزشی و کنسرت ها به نحو چشمگیری افزایش یافته و هزینه*های لغو هر کدام از آنها بیش از پیش سنگین*تر گردیده است. در فاصله زمانی بین سال*های ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۲ نه مرتبه "مسابقات تنیس ویمبلدون" در شرایط آب و هوای بارانی برگزار گردید. به دلیل نیاز چمن زمین به نور خورشید و لزوم سرباز بودن زمین، یافتن راهی برای سرپوشیده نمودن مرکز زمین در زمان*های مقتضی ضرورت یافت. برای غلبه بر چنین مشکلاتی ساخت استادیوم*ها و استخرها با سقف متحرک رواج یافت.
    ایده ساخت سقف متحرک از سوی "پینه*رو" مطرح شد. او سازه قابل بسطی را به کمک مکانیزم قیچی طراحی کرده بود. به دلیل عمر کوتاه پینه*رو تمام تحقیقات او در این خصوص تنها ۹ سال به طول انجامید. اما تاثیرات شگرفی بر آیندگان داشت. او درکل بر روی دو نوع سازه مختلف کار کرد:
    1- سازه مشبک مجزا
    2- سازه قابل گسترش
    اکثر سازه*هایی که "پینه*رو" به آن توجه داشت، اغلب در حوزه تمرین و قدم*های نخستین یک حرکت بودند. مانند:
    - تئاتر متحرک برای فستیوال*ها
    - سالن سینما پروجکشن
    - سقف موزه پالئوکریستین در تاراگونا
    - گنبد موزه دالی

    سامانه سازه قابل گسترش او به لحاظ آسانی و سرعت عمل در باز و بسته شدن، ایده*هایی را که تا آن زمان در این خصوص وجود داشت، متحول نمود. او از ترکیب ورقه*ای نازک ، حجم*های مسطح و محدب پدید آورد.
    در سال ۱۹۶۴ معمار آلمانی " فرای اتو" موسسه*ای برای تحقیق در خصوص سقف های متحرک را بنیان نهاد. فرای اتو و همکارانش سیستم طبقه بندی آنرا توسعه دادند. آنها بین سقف*های صلب و سقف*های پوسته*ای تمایز قایل شدند.
    در دو دهه اخیر توان بشر برای ساخت سقف*های متحرک افزایش بی*نظیری یافته است. اساس این تحول انعطاف*پذیری و بهینه شدن اقتصادی اجرای آنها نسبت به سایر سقف*های ثابت و سنتی است که معیار ارزیابی مزیت این گونه سازه*ها نیز گردید. از لحاظ تطابق سقف*های منعطف با اقلیم منطقه در تمام روزهای سال مزیت چشمگیری بر سایر روش*ها دارد.
    یکی از کاربردهای شبکه*های فضایی قابل گسترش و تاشونده، ایجاد سازه*های بزرگ برای حفاظت از تجهیزاتی مانند "صفحات فتوولتائیک" است. این شبکه فضایی می*تواند به صورت فشرده ساخته شده و به فضای مورد نظر منتقل گردد.
    - کاخ اختصاصی نیاوران و اطلاعاتی درباره سقف متحرک آن :
    همانطور که پیش تر گفته شد مهندس محسن فروغی پیشتاز استفاده از نور طبیعی در معماری بوده است ، سبکی که به "معماری نور" شهرت یافت . وی که مهندس معمار کاخ اختصاصی نیاوران بود با الهام از این سبک ، برای این کاخ سقف متحرک و بازشویی طراحی کرد که علاوه بر زیبایی و تهویه هوای آن ، در مواقعی نور کاخ را نیز تأمین می کرد . سازه اصلی روی سقف متحرک کاخ اختصاصی نیاوران از نوع شیروانی آلومینیومی می باشد و دارای تابلو فرمان الکترو مکانیکی سه فاز با کنتاکتورهای قدرت و همچنین مجهز به سیستم کنترل فاز جهت جلوگیری از دو فاز شدن سیستم موتور گیربکس ( جعبه دنده ) و سوختن سیم پیچ الکترو موتور است . این سازه علاوه بر داشتن اهرم دستی، مجهز به فیوزهای مینیاتوری سه فاز جهت روشن و خاموش شدن و همچنین دکمه های شروع(start) و توقف stop) ( جهت فرمان دادن به سقف برای باز و بسته شدن می باشد . همزمان با روشن شدن الکترو موتور 380 ولتی سقف ، سقف از وسط به دو نیم باز می شود و روی ریل های ثابت حرکت می کند . علاوه بر داشتن دکمه توقف , این ریل مجهز به فاینال سوئیچ هایی در ابتدا و انتهای خود است که به محض تماس قرقره های رولیک متحرک سقف به آنها ، از حرکت باز می ایستند .
    در پایان به ذکر نام بناهایی با سقف متحرک اشاره می شود :
    1- کاخ اختصاصی نیاوران در مجموعه فرهنگی - تاریخی نیاوران
    2- موزه هنر میلواکی : در پوشش سقف موزه میلواکی می توان استعاره ای از بال های یک پرنده را در طرح دید . این پوشش متشکل از 24 فین متحرک در دو سوی محور اصلی می باشد.
    3- ورزشگاه اسکای دام تورنتو
    4- ورزشگاه بال پارک فونیکس آمریکا
    5- ورزشگاه سیف کوفیلد سیاتل
    6- رلیانت استادیوم هوستون
    7- استادیوم جدید ویمبلی لندن
    8- مسجد پیامبر (ص)
    9- ورزشگاه شالکه آلمان
    10- ورزشگاه در حال ساخت قطر برای مسابقات جام جهانی 2022

    منبع :bsg.persianblogfa.ir
    [دسترسی به لینک ها فقط برای اعضای انجمن امکان پذیر می باشد . همین حالا ثبت نام کنید]

    [دسترسی به لینک ها فقط برای اعضای انجمن امکان پذیر می باشد . همین حالا ثبت نام کنید]




  2. 2 کاربر مقابل از archi kochoolo عزیز به خاطر این پست مفید تشکر کرده اند .

    Lamsoo (08.11.2012),Mehraz (16.08.2011)

  3. # ADS
    تبلیغات در مدار
    تاریخ عضویت
    همیشه
    نوشته ها
    بسیاری

     

علاقه مندی ها (Bookmarks)

علاقه مندی ها (Bookmarks)

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
اطلاعات تماس با نقش نگار
جهت ارتباط با مديریت نقش نگار می توانید از اطلاعات زیر استفاده نمایید .
Email : sirousb@gmail.com
Tell : 09101414214 سیروس برادران
کليه حقوق مادي و معنوي براي نقش نگار محفوظ مي باشد .